De invloed van digitale media, het verslag van het TP seminar

De opmars van de digitale media is niet meer te stuiten: ook niet in de reisjournalistiek. SMS, E-mail, Twitter, Hyves, Facebook, YouTube en Flickr maken het iedereen mogelijk continu en op vrijwel iedere locatie informatie te verschaffen en informatie te verkrijgen. Wat heeft dit voor gevolgen voor de gedrukte reisjournalistiek? Hebben reismagazines en de reiskaternen in de dagbladen hun langste tijd gehad of biedt de razendsnelle, digitale wereld nieuwe kansen?
Datum: 28 maart 2011 in Nieuwspoort Den Haag.
Aanwezig: ruim 90 leden en niet-leden van TourPRess Holland.

Dagvoorzitter: Joop Karsemeijer, erelid van TourPRess Holland

Welkom door Vivian Kleyn, voorzitter van TourPRess Holland
“Hartelijk welkom op dit Seminar van TourPRess, de Digitale Reisjournalist. De boodschap die het bestuur van TourPRess kreeg was: organiseren van bijeenkomsten met externe deskundigen en uitwisselen van ervaringen met collega’s. Tweederde van de aanwezigen van vanmiddag is nog geen lid. Dames en heren-niet-leden, neem het eens serieus in overweging. TourPRess opent op internationaal deuren die anders voor u gesloten zouden blijven.
De opmars van cyberspace biedt futuristische communicatiekanalen. Dit heeft vergaande gevolgen voor de reisjournalistiek. Voor ons vak doemen nieuwe risico’s op. Maar tevens ontvouwen zich nieuwe kansen en mogelijkheden. Voor nu en voor de toekomst. En – niet onbelangrijk – voor de toekomstige historie.”

Harri Theirlynck: hoofdredacteur van Reiz& van ANWB Media, over de kansen en risico’s van de multi mediale uitgeverij.
“Nieuwe digitale media scoren vooral onder jongeren. Een groot deel van de doelgroep is echter 40+. Deze mensen hebben veel geld en leven nog een tijdje. Nadeel van gedrukte media is, dat informatie snel verouderd is. Bijna iedereen heeft Internet, dus praktische informatie kan digitaal. Deze informatie moet wel bijgehouden worden.
Een vraag aan de zaal maakt duidelijk dat 10-15 % van de aanwezigen en iPad heeft. Belangrijke functies zijn: lezen van boeken, het luisteren naar muziek, kijken naar films, spelen van videogames, e-mailen en brownsen op internet. ANWB Media is begonnen met steden op iPad te zetten. In het begin waren er 4.000 downloads, waarvan 80% uit het vak. Bestemmingen zijn na een jaar nog downloadbaar, maar ook hier treedt snel veroudering op. Houd de Apps in de gaten: kort en géén praatjes van redacteuren Het publiek wil niet voor downloaden betalen. Inkomsten moeten dus uit advertenties komen . Foto’s van adverteerders worden niet gewaardeerd. Filmpjes wel!

Twitteren is nu in, maar over twee jaar is er vast weer wat nieuws. Sommige twitteraars hebben wel 100.000 volgers. Je hebt als het ware je volgers aan en touwtjes. Twitteren is een ideaal middel om mensen binnen te halen. Bij ons op de redactie hebben we piketdienst. We zijn en contant mee bezig en zorgen voor onderhoud. We lokken vragen uit. Van de reisjournalist wordt meer flexibiliteit verwacht. Redacties worden kleiner. De tijd is voorbij dat een journalist op pad gaat wordt het woord en de fotograaf voor het beeld. Dit kan alleen nog bij uitgebreide artikelen.”

pauze
Hans Bouman: freelance reisjournalist voor onder andere Plus Reizen en de Volkskrant, over het spanningsveld tussen productie en creativiteit.
“Digitale middelen zijn een geschenk uit de hemel. Hoe hebben wij als journalist daar ooit zonder gekund. Veel sociale media worden gebruikt om digitaal te snacken. Veel is totaal niet relevant. De inhoud van berichten van mensen die te volgen zijn tijdens hun reis is voor 95% niet interessant. Dat geldt overigens ook voor persberichten.
De verwachting is dat dan van freelancers steeds meer wordt geëist;
  • Kortere artikelen;
  • Meer documentatie op internet;
  • Goed beeld: ook filmpjes die downloadbaar zijn;
  • Vragen van individuele lezers beantwoorden;
  • Voortdurend actualisatie van opgeslagen informatie;
  •  Aanbieden van arrangementen en ander producten.
Een paar gouden regels voor freelancers zijn:
  • Men vraagt en wij draaien wat gevraagd wordt;
  • Een deadline is een deadline;
  • Flexibiliteit;
  • Zorg dat ze je geen oude lul vinden.

Door de digitalisatie verschuift de aard van het werk: is dit nog wel journalistiek?Belangrijk uitgangspunt voor een reisjournalist is: mijn artikelen die gesponsord zijn en die niet gesponsord zijn onderscheiden zich niet van elkaar. Reisjournalistiek blijft niet alleen voorbehouden aan reisverslaafden maar ook aan goede journalisten.”

Reactie vanuit de zaal. “Je kunt in je eentje niet alles: en schrijven én fotograferen. Dat zijn twee verschillende disciplines. Je krijgt mindere kwaliteit foto’s.”
Reactie Hans Bouwman. “De ontwikkelingen zijn nu eenmaal zo: een fotograaf toevoegen aan een korte reportage kan niet meer.”
Reactie Joop Karsemeijer. “Je ziet het overal: beelden brengen is de boodschap. Actuele beelden van erbarmelijke kwaliteit genomen door amateurs die toevallig ter plaatse waren van een nieuwsfeit gaan de hele wereld over.”

Arjan Helle: directeur van Target Travel Marketing BV en verzorgt communicatie en PR-activiteiten voor diverse toeristische aanbieders, over nieuwe mogelijkheden, nieuwe prijzen. 
“De wereld verandert voordurend. Rampen, oorlogen, epidemieën, onlusten komen de huiskamer binnen. Deze ontwikkelingen zullen hun uitwerking voor de reissector niet missen.
Wat is een reisjournalist? Mensen als Cees Nooteboom, Leo van Egeraat en Aad Struijs zijn pas op latere leeftijd met hun reisverhalen begonnen. Reisreportages op de TV hebben de vraag naar geschreven reisverhalen niet afgeremd. De wereld wordt steeds toegankelijker: ook voor Jan Modaal. De Nationale luchtvaartmaatschappijen waren in de jaren negentig nog zeer vrijgevig met tickets. Voor 27 afleveringen van Veronica Goes Asia werden steeds tickets verzorgd. Dat gold ook voor persreizen. Dat is nu anders: als PR-bureau merken wij dat het steeds moeilijker wordt om de medewerking van airlines te krijgen voor onze persreizen.
Persreizen zijn voor de bestemmingen nog steeds een zeer rendabele vorm van promotie. De mediawaarde in enkele gedrukte media kan oplopen tot 100.000, - Euro voor een artikel. Voor een groepspersprijs kan dit oplopen tot 500.000, - Euro.
Kanttekening hierbij is: of de journalist een objectief verhaal kan schrijven als er sprake is van een volledig gesponsorde reis?
In 1995 werd gesteld dat door de komst van internet er geen reisbureau over zou blijven. Nu leeft de reisbranche nog steeds, maar beïnvloeden sociale media het consumentengedrag wel. www.WaarBenJij.nu heeft bijna 200.000 deelnemers die de verslagen en foto’s bekijken. De site van Columbus heeft 16.000 “reporters”. Deelname is gratis. Andere sites beoordelen hotels. De vraag is hoe betrouwbaar deze beoordelingen zijn.
Bedreigingen voor de reisjournalist zijn o.a.:
  • Weinig uitgevers hebben nog reisjournalisten in dienst. Freelancers krijgen weinig betaald.
  • De redactie betaalt géén reiskosten aan freelancers. Airlines sponsoren niet graag meer en verkeerbureaus hebben geen enorme advertentiebudgetten.
  • Redacties gunnen de reis aan andere personeelsleden dan reisjournalisten als “bonus”.
  • Door nieuwe media wanen veel toeristen zich reizende reporters.

Kansen voor reisjournalisten:

  • Actuele informatie als het weer en de hoogte van de sneeuw hoeft de journalist niet meer bij het artikel te vermelden. Hierdoor ontstaat meer ruimte voor inhoudelijke zaken en zelfs voor ‘onderzoek journalistiek
  • De consument valt steeds minder terug op de ‘traditionele reisorganisator’ en is op zoek naar betrouwbare informatie.

Een echte reisjournalist is in een smaakmaker voor lezers die op zoek zijn naar hun ultieme bestemming.”

Analyse Maikel Verhaaren: manager entertainment werkzaam voor GfK Retail & Technology, de onderzoekstak van de GfK Group die in meer dan 90 landen verkoopcijfers registreert en analyseert binnen tal van markten.
“Tijdens de lentekriebels borrelt de reislust op. De consument zoek tijdsbesteding. Een daarvan is reizen. Pakketreizen kunnen geboekt worden bij een reisbureau. Nu wordt 22,5 % online geboekt. De verwachting is dat dit in 2015 33,6 % zal zijn. Een deel van de boeking is vroeg, maar een deel is laat. Allerlei wereldwijde gebeurtenissen beïnvloeden het boekingsgedrag. Als er iets gebeurt in een deel van de wereld tijdens de periode van boekingen, dan is de slag gemist. Die wordt niet meer ingehaald.” Maikel Verhaaren toont de middel van statistieken de invloed van nieuwe media aan. 

Volgens Joop Karsemeijer slaat vooral de toonzetting van de inbreng van Harri Theyrlinck de spijker op z’n kop: “Wij gaan door met nieuwe media en verwachten dat journalisten dat ook doen. Wie dat niet doet hoort er nier meer bij.”

Vanmiddag zijn volgens Karsemeijer ook tal van andere aspecten naar voren gekomen die de moeite waard zijn om uit te diepen.
De lijst met aanwezige leden is te zien in het besloten ledendeel.
 


Dinsdag 05 April 2011 Mail artikel Print artikel